خرید و فروش یونی سواپ

این توکن چیست؟

یونی‌سواپ (UNI) یک توکن حاکمیتی استاندارد ERC-20 است که به‌عنوان بخشی از اکوسیستم Uniswap ایجاد شده است. Uniswap یک صرافی غیرمتمرکز (DEX) روی اتریوم است که به کاربران اجازه می‌دهد توکن‌های ERC-20 را بدون نیاز به واسطه‌ی متمرکز و بدون سپرده‌گذاری دارایی نزد صرافی، با یکدیگر مبادله کنند.

این توکن با هدف انتقال تصمیم‌گیری درباره‌ی پروتکل به دست جامعه‌ی کاربران طراحی شده و کاربرد اصلی آن مشارکت در حاکمیت و رأی‌گیری درباره‌ی پارامترها و ارتقاهای پروتکل است. UNI در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۰ و از طریق یک ایردراپ گذشته‌نگر به کاربرانی که پیش‌تر با پروتکل تعامل داشتند — یعنی توکن مبادله کرده یا نقدینگی تأمین کرده بودند — معرفی شد.

چه نقشی دارد؟

UNI نقش توکن حاکمیتی را در اکوسیستم Uniswap ایفا می‌کند. این توکن برای رأی‌گیری درباره‌ی تصمیم‌های کلیدی پروتکل، تصمیم‌گیری درباره‌ی نحوه‌ی استفاده از خزانه و تعیین مسیر ارتقاهای آینده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مهم‌ترین کاربردهای آن عبارت‌اند از:

• حاکمیت پروتکل: دارندگان UNI می‌توانند در فرایند حاکمیت شرکت کنند و به پیشنهادهای مطرح‌شده رأی دهند.
• تصمیم‌گیری درباره‌ی خزانه: نحوه‌ی مصرف منابع خزانه‌ی پروتکل از طریق رأی‌گیری حاکمیتی تعیین می‌شود.
• تعیین ارتقاهای آینده: تغییرات و به‌روزرسانی‌های پروتکل باید از مسیر رأی‌گیری جامعه عبور کنند.

توجه داشته باشید که کارمزد ۰٫۳ درصدی معاملات در حال حاضر به دارندگان UNI تعلق نمی‌گیرد و تنها میان تأمین‌کنندگان نقدینگی تقسیم می‌شود؛ فعال‌سازی سازوکاری برای تخصیص بخشی از کارمزد به توکن، خود موضوعی است که باید از طریق حاکمیت تصمیم‌گیری شود.

چگونه کار می‌کند؟

توکن UNI بر بستر شبکه‌ی اتریوم و به‌صورت استاندارد ERC-20 فعالیت می‌کند و نسخه‌های پل‌شده‌ی آن روی شبکه‌های دیگری مانند آربیتروم، آپتیمیسم، پالیگان، زنجیره‌ی BNB، آوالانچ، Gnosis، Harmony، Near، Energi، Sora، Unichain و Huobi ECO Chain نیز در دسترس است. این توکن مشارکت در حاکمیت پروتکل Uniswap را ممکن می‌سازد.

خودِ پروتکل Uniswap بر پایه‌ی سازوکار بازارساز خودکار (AMM) کار می‌کند. در این مدل به‌جای دفتر سفارش، تأمین‌کنندگان نقدینگی دو دارایی را در قرارداد هوشمند سپرده می‌گذارند و قیمت بر اساس فرمول «x × y = k» تعیین می‌شود؛ در این فرمول x مقدار یک توکن در استخر، y مقدار توکن دیگر و k یک ثابت است و ارزش دو دارایی در نسبت ۵۰:۵۰ نگه داشته می‌شود.

در این سازوکار، زمانی که کاربری معامله‌ای انجام می‌دهد، کارمزد ۰٫۳ درصدی از آن معامله به تأمین‌کنندگان نقدینگی همان استخر پرداخت می‌شود. تصمیم‌گیری درباره‌ی تغییر این پارامترها و سایر قواعد پروتکل، از طریق رأی‌گیری دارندگان UNI انجام می‌گیرد.

این سازوکار با هدف ایجاد انگیزه برای تأمین نقدینگی، حذف نیاز به بازارسازان حرفه‌ای و سپردن مدیریت پروتکل به جامعه‌ی توکن‌داران طراحی شده است.

چه نکاتی را باید بدانم؟

پیش از نگهداری یا استفاده از UNI، بهتر است عوامل مؤثر بر عرضه، نحوه عملکرد و ریسک‌های مرتبط با آن را در نظر بگیرید.

مهم‌ترین نکات عبارت‌اند از:

• عرضه: حداکثر عرضه‌ی UNI یک میلیارد توکن است. تاکنون حدود ۱۱۰ میلیون توکن به آدرس سوزاندن منتقل شده و عرضه‌ی کل به حدود ۸۹۰ میلیون توکن رسیده است.
• آزادسازی توکن: حدود ۲۶۷ میلیون توکن در قرارداد UNI Timelock نگهداری می‌شود و در محاسبه‌ی عرضه‌ی در گردش لحاظ نمی‌شود؛ عرضه‌ی در گردش تخمینی حدود ۶۲۳ میلیون توکن است. ورود تدریجی این ذخیره به بازار می‌تواند بر عرضه اثر بگذارد.
• توزیع مالکیت: بخش قابل‌توجهی از عرضه‌ی کل خارج از گردش و در قرارداد قفل‌شده نگهداری می‌شود؛ نسبت ارزش بازار به ارزش کاملاً رقیق‌شده نیز از همین موضوع تأثیر می‌گیرد.
• قرارداد هوشمند: قرارداد اصلی روی اتریوم با نشانی 0x1f9840a85d5af5bf1d1762f925bdaddc4201f984 منتشر شده و کد پروتکل به‌صورت متن‌باز در گیت‌هاب در دسترس است. سوزاندن توکن در سطح پروتکل انجام شده و بخشی از عرضه به آدرس سوزاندن منتقل شده است.
• نقدشوندگی: UNI در تعداد زیادی صرافی متمرکز و غیرمتمرکز و در صدها بازار معاملاتی فهرست شده و حجم معاملات روزانه‌ی آن نسبت به ارزش بازارش بالاست؛ فعال‌ترین جفت‌ معاملاتی آن UNI/USDT است.
• حاکمیت: پارامترهای پروتکل، مصرف خزانه و ارتقاهای آینده از طریق رأی‌گیری دارندگان UNI تعیین می‌شود؛ یعنی تغییرات مهم به نتیجه‌ی فرایند حاکمیتی وابسته است.

کارمزدها در حال حاضر به دارندگان توکن نمی‌رسد — تمام کارمزد ۰٫۳ درصدی معاملات به تأمین‌کنندگان نقدینگی تعلق می‌گیرد و UNI به‌تنهایی حق دریافت درآمد پروتکل ایجاد نمی‌کند؛ هرگونه تغییر در این وضعیت منوط به تصویب در حاکمیت است.

ریسک زیان ناپایدار برای تأمین‌کنندگان نقدینگی — در مدل AMM، اگر قیمت یکی از دو دارایی استخر نسبت به دیگری تغییر کند، تأمین‌کننده‌ی نقدینگی نسبت به حالت نگهداری ساده‌ی همان دارایی‌ها متحمل زیان ناپایدار می‌شود و هرچه تغییر قیمت بزرگ‌تر باشد، این زیان بیشتر خواهد بود.